Miasta i gminy

Miasto Spiska Nowa Wieś

Metropolia południowego Spiszu, miasto powiatowe Spiska Nowa Wieś, usytuowana jest w Hornádskej Kotline, a zamieszkuje ją 36 500 osób. Misato skrywa wiele unikalnych i słowackich „naj“. Można tu przejść się najdłuższym rynkiem miejskim w kształcie soczewki, który tchnie bogatą historią, lub wejść na wieżę kościelną. Odwiedzić można jeden z najpiękniejszych ogrodów zoologicznych oraz najbezpieczniejszy park linowy Monkeyland. Ponadto zapraszamy do odwiedzenia Muzeum Spiszu, Galerię Artystów Spiszu, czy Teatr Spiski w secesyjnym budynku Reduty. W lecie miasto oferuje orzeźwienie na lokalnym kąpielisku. Spiska Nowa Wieś, często nazywana również „bramą do Słowackiego Raju” to idealny punkt wypadowy dla wycieczek po parku narodowym, z bogatą ofertą usług noclegowych, gastronomicznych, sportowo-rekreacyjnych oraz innych. Więcej informacji o mieście znajduje się na stronie internetowej www.spisskanovaves.eu, ewentualnie w sekcji dla odwiedzających, navstevnik.spisskanovaves.eu.

Miasto Dobšiná

Stare górnicze miasto Dobšiná rozciąga się w północno-zachodniej części Rożniawy, w głębokiej dolinie na granicy Słowackiego Rudohoria i Parku Narodowego Słowacki Raj. Leży na dwóch trasach tematycznych Gotyckiej oraz na Żelaznej Drodze. Miasto jest uważane za bramę do Parku Narodowego Słowacki Raj od strony południowej. Niedaleko znajduje się znana na całym świecie Dobszyńska Jaskinia Lodowa i jaskinie Słowackiego Krasu. W mieście corocznie odbywają się popularne wyścigi samochodowe uphill, Dobšinský kopec.Strona internetowa miasta: www.dobsina.sk

Miasto Krompachy

Krompachy znajdują się w Hornádskej Kotline na styku trzech pasm górskich – Levočské vrchy, Branisko i Volovské vrchy. Miasto liczy około 8 800 obywateli. W centrum miasta znajduje się kilka zabytków kulturalno-historycznych: klasycystyczny kościół rzymskokatolicki pw. św. Jana Ewangelisty z 1774 roku, kościół ewangelicki z 1883 roku, Kapliczka św. Jana Nepomucena z 1776 roku czy barokowy dwór z XVII wieku (dzisiaj pensjonat). Miasto ma wyraźny przemysłowy charakter, ale jednocześnie jest dogodnym punktem wypadowym dla wycieczek po okolicznych górach i dolinach. Niedaleko od Krompach znajduje się także lubiany przez turystów ośrodek narciarski Relax Center Plejsy. Strona internetowa miasta: www.krompachy.sk.

Miasto Gelnica

Nad miasteczkami Hnileckiej Dolinie góruje dawne górnicze miasteczko Gelnica, liczące 6 200 mieszkańców. Tłumy turystów zazwyczaj Gelnicę mijają, dlatego zachowała ona swój autentyczny charakter i atmosferę. Niech duch przeszłości przemówi podczas spaceru po ulicach starego miasta, otoczonego wspaniałymi barokowymi rezydencjami dawnych właścicieli kopalń lub podczas odwiedzin w Muzeum Baníckim. Można również przejść Górniczą ścieżkę edukacyjną do jeziora Thurzowskiego i wybrać się do udostępnionej sztolni Jozef, lub do ruin Gelnickiego Zamku, wznoszących się ponad miastem. Miłośnicy sportu mogą korzystać z różnorodnych możliwości uprawiania turystyki pieszej i rowerowej na Kojšovską holę lub Krompašský vrch. Strona internetowa miasta: www.gelnica.sk.

Wieś Danišovce

Miejscowość Danišovce (522 mieszkańców) znajduje się zaledwie 5 km od miasta Spiska Nowa Wieś. Najcenniejsze zabytki wsi to wczesnogotycki kościół rzymskokatolicki pw. św. Marii Magdaleny z XII wieku oraz Kapliczka św. Marii Magdaleny, patronki wsi, ze źródełkiem, któremu przypisywane są uzdrawiające właściwości. Z Danišovic prowadzi wiele atrakcyjnych tras rowerowych do Lewoczy, Domaňovca lub Odorína.

Wieś Dedinky

Malownicza wioska Dedinky (795 m n.p.m.), licząca 258 mieszkańców, jest ważnym ośrodkiem turystycznym w południowej części Słowackiego Raju. Położona jest w przyjemnym otoczeniu na brzegu zbiornika wodnego Palcmanská Maša, pod Gačovską Skałą i płaskowyżem Geravy. Ma stosunkowo dobre połączenie komunikacyjne z okolicą, leży na trasie linii autobusowej i kolejowej. W miejscowości znajduje się wiele miejsc noclegowych i punktów gastronomicznych. Znajduje się tu również wypożyczalnia kajaków i wypożyczalnia sprzętu narciarskiego. Ulubionymi aktywnościami turystów w PN Słowacki Raj jest turystyka piesza, wędkarstwo i sporty wodne oraz narciarstwo zimowe. Strona internetowa wsi: www.dedinky.eu.

Wieś Hnilčík

Malownicza wieś Hnilčík leżąca na zboczu Hnileckiej Doliny to kolejna z dawnych górniczych miejscowości południowego Spiszu. Ciekawostką jest fakt, że jest to jedna z najdłuższych wsi Spiszu. W okolicznych górach znajduje się wiele szlaków turystycznych oraz letnich i zimowych obiektów sportowych. Tutejsza Górnicza ścieżka edukacyjna poprowadzi Cię po zabytkach techniki, związanych z dawnym wydobyciem rud. Miłośnicy rowerów górskich docenią wiele oznakowanych tras rowerowych w okolicy. W sezonie zimowym ośrodek narciarski SCM Mraznica oferuje wysokiej jakości trasy do narciarstwa zjazdowego. W pobliskiej osadzie Grajnar i Novoveská Huta znajduje się wiele oznakowanych, wytyczonych tras dla entuzjastów narciarstwa biegowego. Strona internetowa wsi: www.obechnilcik.sk.

Wieś Hrabušice

Wieś Hrabušice wraz z przyległymi ośrodkami turystycznymi Podlesok i Píla jest najsłynniejszym punktem wypadowym Słowackiego Raju. Do dyspozycji są liczne miejsca noclegowe, punkty gastronomiczne i dodatkowe usługi, takie jak jazda konna na lokalnych ranczach lub informacja turystyczna w dwóch centrach informacji turystycznej. Do wioski można dojechać drogami od miejscowości Spišský Štvrtok, a przy ośrodku Malý Majer, w pobliżu Podleska, znajduje się nawet lotnisko dla małych samolotów. Strona internetowa wsi: www.hrabusice.sk.

Wieś Letanovce

Letanovce leżą w zachodniej części dorzecza Hornádskiej Kotliny, głównie na lewym brzegu potoku Brusník. We wsi mieszka 2 276 mieszkańców. Wraz z pobliskim centrum turystycznym Letanovský mlyn jest ona jednym z ulubionych punktów wypadowych do Słowackiego Raju – na Tomášovský výhled, Przełom rzeki Hornád, do Kláštorskiego Wąwozu i na Kláštorisko.

Wioska ma dobre połączenia komunikacyjne z okolicą dzięki połączeniom autobusowym i kolejowym. Strona internetowa wsi: www.letanovce.eu.

Wieś Markušovce

Markušovce, położone w odległości 6 km od miasta Spiska Nowa Wieś, mają ponad 4500 mieszkańców i należą do najbardziej zaludnionych gmin w regionie. Największą atrakcją turystyczną wsi jest renesansowy dwór szlacheckiego rodu Mariássy, w którym zainstalowana jest muzealna ekspozycja zabytkowych mebli. W jego sąsiedztwie znajduje się pałac leni Dardanely z rzadką ekspozycją instrumentów klawiszowych i salą koncertową. Na wzgórzu na nad wsią znajdują się ruiny średniowiecznego Markušovskiego Zamku z XIII wieku.

Kroki turystów z Markušovca często wiodą do pobliskiej ciekawej formacji skalnej Markuošovski Skalny Grzyb lub do pobliskiej malowniczej Markušovskiej Doliny, z której pieszo lub na rowerze górskim można dotrzeć do miejscowości Hnilčík. Strona internetowa wsi: www.markusovce.sk.

Wieś Mlynky

Wieś Mlynky jest typową górską wioską, która ciągnie się kilka kilometrów w dolinie rzeki Hnilec, na granicy Słowackiego Raju. W okolicy znajdują się bogate możliwości uprawiania turystyki pieszej, rowerowej, letniej rekreacji nad pobliskim zbiornikiem wodnym Palcmanská Maša, narciarstwa zimowego w ośrodkach narciarskich Mlynky – Gugel i Mlynky – Biele Vody lub narciarstwa biegowego na zmodyfikowanych, oznakowanych trasach. Na odwiedzających gości we wsi czekają liczne oferty noclegowe (Pensjonat Salamander, Pensjonat Pod Guglom…) oraz lokale gastronomiczne. Strona internetowa wsi: www.mlynky.sk

Wieś Poráč

Typowa wieś górska, Poráč, to dawna osada górnicza. Dzisiaj przyciąga turystów głównie atrakcyjnym otoczeniem. Przylegająca do niej Poráčska Dolina, krasowe pogórze Galmus, zagadkowa jaskinia Šarkanova diera, szczyty Vysoký vrch, Bukovec, Biela skala, Kňazovka czy Slovinská skala to miejsca, które z pewnością pokochasz. Miłośnicy narciarstwa z pewnością docenią ośrodek narciarski Ski Brodok. Ponadto Poráč jest w dużej mierze zamieszkały przez grupę etniczną Rusinów, kultywującą własną charakterystyczną kulturę. Wśród nich zawsze będziecie czuć się mile widzianymi gośćmi. Strona internetowa wsi: www.porac.sk.

Wieś Slatvina

Wieś Slatvina jest zamieszkiwana przez 324 osoby. Jest to niewielka, typowo górska wieś u podnóża pasma Branisko. Znana jest głównie dzięki znajdującym się na jej terenie źródłom wody mineralnej. Turyści obierają ją za cel swoich podróży z uwagi na fakt, że jest dobrym punktem wypadowym do wycieczek na szczyt Sľubica. Dominującym we wsi zabytkiem jest pierwotnie gotycki kościół rzymskokatolicki z XIII wieku, we wnętrzu którego znajdują się cenne odrestaurowane freski z XIV wieku. Strona internetowa wsi: www.slatvina.eu.

Wieś Smižany

Licząca 8 868 mieszkańców wieś Smižany jest największą wsią na Słowacji, która o każdej porze roku przyciąga turystów, pragnących podziwiać piękno pobliskiego Słowackiego Raju. Wraz z sąsiadującymi z nią ośrodkami turystycznymi Košiarny brižok i Čingov, Smižany stanowi północno-wschodnią bramę do Parku Narodowego Słowacki Raj. Znane szlaki turystyczne prowadzą stąd do Przełomu rzeki Hornád, na Tomáštovský výhled, Kláštorisko, do Via ferraty Kyseľ i wąwozu Sokolia dolina. W samej wsi znajduje się także wiele atrakcji kulturalnych i historycznych, w tym rzymskokatolicki Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego, dwór – dawny urząd solny, gdzie dzisiaj swoją siedzibę ma centrum informacji turystycznej, czy Muzeum Etnograficzne. W miejscowości znajduje się wiele miejsc noclegowych i punktów gastronomicznych. Strona internetowa wsi: www.smizany.sk.

Wieś Spišské Tomášovce

Pierwsza pisemna wzmianka o miejscowości Spišské Tomášovce pochodzi z przełomu XII i XIII wieku, co czyni ją jedną z najstarszych wiosek na południowym Spiszu. Dzisiaj, ze względu na położenie w bliskim sąsiedztwie Słowackiego Raju, jest ulubionym punktem wypadowym do wędrówek po Parku Narodowym. Tylko 40 minut spacerem od wioski znajduje się jeden z najpiękniejszych punktów widokowych, Tomášovský výhľad. Na obszarze administracyjnym wsi Spišské Tomášovce znajduje się także znany ośrodek narciarski Čingov. Strona internetowa wsi: www.spissketomasovce.sk.

Wieś Spišský Hrušov

Spišský Hrušov znajduje się w Hornádskej kotlinie, 12 km na wschód od Spiskiej Nowej Wsi.

Dominującymi kulturowymi i historycznymi zabytkami wsi są pierwotnie renesansowy dwór rodu Mariássy z końca XVI wieku, dziś siedziba Urzędu Gminy oraz rzymskokatolicki kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej z końca XII w. W obszarze administracyjnym wsi znajduje się również dawna osada Miloj, z której zachowała się jedynie wieża kościółka św. Stanisława z XIII wieku. Jest to bardzo atrakcyjne turystycznie miejsce. We wsi Spišský Hrušov znajdują się miejsca noclegowe oraz punkty gastronomiczne. Strona internetowa wsi: www.spisskyhrusov.sk.

Wieś Stratená

Stratená to typowa górska wioska, skryta pod Sokolími i Srnčími skałami w dolinie rzeki Hnilec, bezpośrednio na terenie Parku Narodowego Słowacki Raj. Oprócz pięknej przyrody można tu znaleźć także inne atrakcje. W przeszłości wieś była bardziej znana z uwagi na działające na jej terenie huty, niż ze względu na walory turystyczne. Do dzisiaj nad wsią dominuje rzymskokatolicki kościół pod wezwaniem św. Augustyna, którego budowę w 1909 roku ufundował właściciel huty Ferdinand Coburg. Perłą wsi Stratená jest Dobszyńska Jaskinia Lodowa, znana na całym świecie, w 2000 r. wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Oprócz tego turystów przyciąga malowniczy Stratenski Kanion, piękne wzgórza Havrania skala i Borovniak, lub doliny Tiesňavy i Malé Zajfy. W Stratenej oraz w części Dobszyńska Jaskinia Lodowa istnieje możliwość całorocznego zakwaterowania w pensjonatach oraz w kwaterach prywatnych. Do dyspozycji są również liczne punkty gastronomiczne. Strona internetowa wsi: www.obecstratena.sk.

Wieś Telgárt

Typowa górska miejscowość Telgárt leży na skrzyżowaniu trzech parków narodowych: Słowacki Raj, Tatry Niskie i Murańska Planina, u podnóża majestatycznej Królewskiej Hali.  Największą atrakcją wsi jest unikatowa budowla techniczna – linia kolejowa Margecany – Červená Skala. Jej najbardziej znane odcinki to Chmarošský Wiadukt, Telgártsky Wiadukt, Tunel Kornela Stodoly i Telgártska Pętla. Linia kolejowa wije się na tle romantycznych krajobrazów, dlatego wiele osób uważa ją za najpiękniejszą na Słowacji. Lato w okolicy Telgártu należy do amatorów turystyki pieszej i rowerowej. Najbardziej atrakcyjnym celem jest sama Królewska Hala, na którą można wejść pieszo i na rowerze. Mniej doświadczeni turyści przechadzają się po pięknych łąkach przełęczy Besník, ze źródłem drugiej najdłuższej słowackiej rzeki Hron. W zimie można skorzystać z doskonałej oferty narciarskiej w ośrodku Ski Telgárt. Wieś wspiera rozwój turystyki, dla miejscowych i odwiedzających wioskę każdej zimy udostępnione jest naturalne lodowisko w ośrodku narciarskim, ponadto wielofunkcyjne boisko ze sztuczną trawą, w pomieszczeniach domu kultury znajduje się siłownia, wielofunkcyjna hala sportowo-kulturalno-towarzyska i kino z 360 miejscami. W hotelach, pensjonatach, apartamentach i prywatnych domach na gości czeka 500 miejsc noclegowych. Wśród obiektów noclegowych polecamy szczególnie przytulny Pensjonat u Hanki, pensjonat Horehronská kúria lub komfortowe apartamenty w Apartments Club Telgárt ***.

Strona internetowa wsi: www.telgart.eu.sk.